< terug naar het overzicht
Terug naar SBK Amsterdam KNSM

Boukaré Bonkoungou & Helen Martina
30-10-2011 / 25-11-2011

BURKINA FASO ONTMOET CURAÇAO

Het werk van Boukaré Bonkoungou uit Burkina Faso laat zich lezen als dat van een geëngageerde kunstenaar. Als hij dieren maakt, zijn het meer dan dieren. Het zijn karikaturen van mensen, vooral mensen die invloed hebben op het dagelijks leven van de bewoners van zijn land. Zijn menselijke figuren zijn letterlijk met elkaar verbonden, alsof ze steun bij elkaar zoeken alsof  ze een familieband hebben.

test
test
test
test
test
test
test
test

Afzonderlijke figuren zijn vaak getekend door de ellende die ze moeten hebben meegemaakt. De pijn heeft ze van hun ware leeftijd beroofd. In een serie werken geeft hij vorm aan de bootvluchteling, de gelukzoeker die meestal van een koude kermis thuiskomst, omdat het vermeend gastvrije Europa zich ongeïnteresseerd of zelfs vijandig opstelt.

Boukaré Bonkoungou kiest voornamelijk voor de sculptuur als uitdrukkingsmiddel. De materialen die hij gebruikt zijn hout en brons. Hij heeft een expressionistische, ongepolijste stijl, waardoor hij erin slaagt de werkelijkheid naar zijn hand te zetten en de noodzakelijke emoties naar boven te halen. Hij laat vaak stukken of elementen weg, zodat zijn sculpturen een suggestieve lading krijgen.

Als Helen Martina ruim tien jaar geleden naar Nederland komt, heeft ze het idee dat ze zich als vrouw, als zwarte vrouw, moet bewijzen. Haar keramische objecten uit die tijd hebben dan ook vrijwel altijd de vrouw als thema. Bovendien willen ze in hun on-Nederlandse, kleurige overdaad laten zien, dat de kunstenaar vrijwel haar hele leven op Curaçao heeft gewoond (ze is weliswaar in Suriname geboren, maar na een paar maanden verhuist ze al naar haar vaderland). Ze lijken te willen beantwoorden aan het verwachtingspatroon dat de gemiddelde Nederlander van Caribische kunst heeft.

Helen Martina is die fase voorbij. Ze hoeft zich niet meer te verdedigen. Daardoor is haar werk erg veranderd, zonder dat het een ontkenning is geworden van haar roots. Keramiek is nog steeds haar uitdrukkingsmiddel, maar de vormen die ze gebruikt zijn geabstraheerd. Ze zijn teruggebracht tot vormen die zijn losgezongen van de realiteit. Ze roepen alleen nog associaties op met de natuur. Haar werken houden het midden tussen een wandsculptuur en een tapijt. Langwerpige en ronde vormen zijn in een jute ondergrond gevlochten. Ze zien er, ondanks hun krachtige totaaluitstraling, broos uit. De materiaalkeuze is daar ongetwijfeld grotendeels debet aan. Ze vormen samen niet zozeer een uitgewerkt patroon, eerder een muzikale compositie. Minimaal ritmisch. In de kleuren – van beige naar bruin – zou je de zandkleuren van Curaçao kunnen lezen. De manier waarop ze tot stand zijn gekomen, lijkt op een haast therapeutische oefening in geduld, een performance die impliciet de jachtigheid van onze Westerse cultuur aan de kaak stelt. De werkwijze gaat uit van een levensfilosofie die het meedeinen op de bewegingen van het leven voorstaat. Je niet vastleggen op het bereiken van een bepaald eindpunt, daarmee verlies je energie, maar je in een flow op de golven laten meevoeren. In haar bolvormige composities zit meer tekening. Je hebt de neiging om ze aan te raken. Dan voel je wat ze willen verbeelden. De wondere onderwaterwereld van Curaçao lijkt er iets minder abstract dan in haar andere werk.

Bonkoungou is een Afrikaan die wil laten zien wat er in zijn wereld gebeurt, met welke problemen hij in zijn dagelijks leven geconfronteerd wordt. Martina is een kunstenaar die in haar manier van werken en in haar beeldtaal recht doet aan haar oorsprong, maar niet meer gehinderd wordt door de behoefte die oorsprong nadrukkelijk te profileren.

Rob Perrée (Amsterdam, september 2011)

Open: din - vrij 10.00 - 18.00 uur
zat & zon 11.00 - 18.00 uur
Schrijf je hier in
voor onze digitale nieuwsbrief.
@deelnemer: is jouw e-mailadres al bekend bij ons?
CONTACT
Tel: +31 (0)20 632 54 92
Copyright © 2018 SBK design by manoverboord