< terug naar het overzicht
Terug naar Galerie 23 Hedendaagse Afrikaanse Kunst

Patrick Makumbe
19-03-2015 / 07-04-2015

Galerie 23 toont recent werk van Patrick Makumbe. De  Zimbabwaanse kunstenaar die een decennium geleden de Rijksakademie in  Amsterdam voltooide  heeft een nieuwe  serie schilderijen en werk op papier opgestuurd. De kunstwerken van Makumbe blijven onverminderd populair en zijn de komende weken te bekijken  aan de KNSM-laan. De kunstenaar is honkvast en heeft Nederland na zijn verblijf in Amsterdam niet meer aangedaan. Hij exposeerde de afgelopen jaren in Oostenrijk en  Zuid-Afrika.

below text in Dutch and English

test
Daily bread, 2014, oil on canvas, 90x80cm
test
The graduates, 2014, oil on canvas, 80x70cm
test
Hand in hand, 2014, oil on canvas, 100x70cm
test
Sharing sweets, 2015, acrylic on paper 98x73cm
test
Message, 2015, acrylic on paper 98x73cm
test
Another day at work, 2015, acrylic on paper 98x73c
test
First born, 2015, acrylic on paper 98x73cm
test
Ice cream guy, 2014, oil on canvas, 90x80cm
test
The key hole, 2014, oil on canvas, 90x60cm

Kunsthistoricus Rob Perrée publiceerde eerder over Makumbe:

DE EMOTIES VAN EEN VERLOREN GENERATIE?

Na zijn succesvolle vervolgopleiding aan de Rijksakademie in Amsterdam ging Patrick Makumbe (1978) terug naar zijn geboorteland Zimbabwe. Dat kon moeilijk anders, want daar had hij zijn gezin achtergelaten. Hij kwam terug in een land dat er zo mogelijk nog slechter aan toe was dan toen hij het twee jaar daarvoor verliet. Het werken onder die omstandigheden bleek moeilijk, zelfs vrijwel onmogelijk. Was het noodzakelijke basismateriaal voor zijn werk – verf, linnen etc. - al moeilijk te krijgen, geld om het te kopen ontbrak volledig. Het is dan ook niet verwonderlijk dat het ruim twee jaar heeft geduurd voordat Makumbe weer in staat was om voldoende te maken voor een volgende tentoonstelling. Vooral de laatste maanden moet hij als een bezetene gewerkt hebben om de ruim 25 schilderijen en tekeningen klaar te krijgen. Nog niet helemaal ‘uitgehard’ kwamen ze in Nederland aan.

Zijn tekeningen zijn in feite acrylschilderijen op glad papier. In grote, losse streken zet hij zijn Afrikaanse figuren neer. Op één uitzondering na ontbreekt iedere context. Ze staan of zitten in een lege, witte ruimte. Hun gezichten zijn niet uitgewerkt. Het zijn hun lichamen die spreken. Zwart is de basiskleur. Die vult hij af en toe aan met andere, soms verrassend felle kleuren. Soms zijn die een gelijkwaardige partij, meestal fungeren ze als een middel om een bepaald onderdeel – bijvoorbeeld een muts of een pet – van een accent te voorzien. Opvallend is dat de meeste tekeningen maar één of hooguit twee figuren in beeld brengen.

Zijn schilderijen zijn minder schetsmatig, maar ook daarop werkt hij met grove verfstreken. Hij gebruikt meer kleuren dan in zijn werken op papier, maar ze blijven in het algemeen terughoudend, zoals dat bij zijn oudere werk het geval was. Een enkele keer schiet hij uit zijn slof met variaties in roze of lila. Kleuren die vrolijkheid zouden kunnen suggereren, maar die ik gezien het sombere geheel, eerder met jong associeer. Ook op zijn doeken werkt hij gezichten of andere lichaamsdelen nauwelijks uit. Het blijven grillige zwarte vlekken. De manier waarop zijn ‘modellen’ staan of zitten geeft, als in zijn tekeningen, weer hoe ze zijn en in wat voor een gemoedstoestand ze zich bevinden. Hun lichaamstaal geeft ze een identiteit. Een jongetje met een pet op wordt ontroerend omdat hij met één hand zijn broek ophoudt. Een vrouwenfiguur op de rug gezien zit op een manier die wijst op een grote vermoeidheid. Het woord ‘lamgeslagen’ drukt misschien haar gemoedstoestand zelfs beter uit.

Zijn schilderijen moeten het eveneens vaak doen met één, inactief figuur. Iemand die kijkt of (af)wacht. Zelfs van de bewapende militair gaat nauwelijks enige dreiging uit. Die houding gecombineerd met het gebrek aan omgeving – waar wonen ze, waar staan ze, bij wie horen ze? – maakt dat ze de indruk wekken verloren te zijn. Alsof Patrick Makumbe geprobeerd heeft om het begrip ‘Lost Generation’ te visualiseren. Het is natuurlijk gevaarlijk om een interpretatie te geven ingekleurd door de kennis die ik heb van de miserabele situatie in Zimbabwe, maar ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat de kunstenaar de sombere, gelaten stemming van de personen uit zijn dagelijkse omgeving die hij nu portretteert daaraan relateert.

Ik kan me voorstellen dat er collega’s van Patrick Makumbe zijn die ervoor kiezen om in hun werk een duidelijk politiek statement te maken. Een verklaarbare en begrijpelijke reactie op een dubieus en nog steeds wreed bewind. Of dat gevaarlijk is, kan ik niet beoordelen. Of dat effect heeft blijft een open vraag. Makumbe kiest voor een meer indirecte, meer impliciete manier. Hij brengt emoties over die een invulling van het verhaal daarachter mogelijk maken. Hij verplaatst de politiek naar het dagelijks leven en zorgt op die manier voor universele herkenbaarheid.
Patrick Makumbe is een kunstenaar met een grote potentie die toe is aan een internationale doorbraak.

Rob Perrée
Amsterdam, augustus 2009.
 

New work by Patrick Makumbe

EMOTIONS OF A LOST GENERATION?

After successfully completing his advanced studies at the Rijksakademie in Amsterdam, Patrick Makumbe (1978) returned to his native Zimbabwe. He had little choice since he had left his family there. Incredibly, the country he returned to was in an even worse state than the one he had left two years previously. Conditions made it difficult, if not impossible, to work. Even if he could have found the basic materials he needed for work – paint, canvas, etc. – he had no money to buy them. Unsurprisingly, therefore, it was more than two years before Makumbe was able to produce sufficient work for a new exhibition. He worked like a man possessed, especially in the last few months, to finish all 25 paintings and drawings. Consequently, when they arrived in the Netherlands some were not yet quite dry.
 
His drawings are actually acrylic paintings on smooth paper. He uses large, free brushstrokes to portray his African figures. With one exception, no context is provided. They stand or sit in an empty, white space. There is no detail to their faces. They speak with their bodies. Black is the basic colour. Occasionally he adds other, surprisingly bright, colours. Sometimes these are here in their own right; usually they are used to accentuate a particular component – a hat or cap, for example. It is striking that most of the drawings portray only one, or at the most, two figures. 

His paintings are more detailed, but also executed using rough brush strokes. While he does use more colour than in his works on paper, they are generally still subdued, as in his earlier work. Once in a while he goes to town and uses a range of pinks and lilacs. Colours that might suggest cheerfulness, but, given the predominant sombreness, for me they are here more readily associated with youth. He does not add much detail to the faces and other parts of the body in his paintings, either. They are still moody, restrained black areas. As in his drawings it is the way in which his ‘models’ are standing or sitting that represents how they feel and the state of mind they are in. Their identity is derived from their body language. A little boy wearing a cap becomes poignant as he holds his trousers up with one hand. The way a female figure, seen from the back, is sitting indicates utter weariness. Perhaps the word “shattered” better describes her feelings.

His paintings often also have to be content with one, inactive figure. Someone watching or waiting. Even the armed soldier poses little threat. This bearing, combined with the lack of surroundings – where do they live, where are they, who do they belong to? – gives them an air of being lost. As if Patrick Makumbe has tried to visualise the concept of the ‘Lost Generation’. Such an interpretation can be dangerous, of course, coloured as it is by my knowledge of the wretched situation in Zimbabwe, but I cannot get away from the impression that this is what the artist is referring to with these latest portrayals of the sombre, resigned mood of the people he sees every day.

I can imagine that some of Patrick Makumbe’s fellow artists might decide to use their work to make a clear, political statement. A natural and understandable response to a dubious and still brutal regime. I have no way of judging whether this is dangerous. Whether it has any effect is a debatable point. Makumbe has chosen to follow the more indirect, more implicit route. He depicts emotions that enable the story behind them to be imagined. He transposes the politics to everyday life and thereby ensures universal recognition.
Patrick Makumbe is an artist of great potential who is now ready for his international breakthrough.

Rob Perrée
Amsterdam, August 2009
Translation: Jane Hall

Open: din - vrij 10.00 - 18.00 uur / zat & zon 11.00 - 18.00 uur
Schrijf je hier in
voor onze digitale nieuwsbrief.
@deelnemer: is jouw e-mailadres al bekend bij ons?
CONTACT
Tel: +31 (0)20 632 54 92
Copyright © 2013 SBK design by manoverboord