< terug naar het overzicht
Terug naar SBK Breda

Fally Sene Sow, Misheck Masamvu
07-09-2013 / 19-10-2013

Fally Sene Sow (Senegal), Misheck Masamvu (Zimbabwe) en Papa Adama (Burkina Faso) 

Fally Sene Sow (1989, Senegal)
Zijn collages kijken neer op scènes in een grote, Afrikaanse stad. In zijn geval waarschijnlijk Dakar, want daar woont hij vlakbij, al zouden veel andere Afrikaanse steden eveneens model kunnen hebben gestaan. Het is niet zozeer zijn bedoeling een ideale werkelijkheid te reconstrueren. Hij probeert zoveel en zo goed mogelijk recht te doen aan de werkelijkheid.  
Maar op dat punt doet zich een merkwaardig en verwarrend verschijnsel voor. Iedereen die ooit een grote (West) Afrikaanse stad bezocht heeft, zal bij de collages van Fally het gevoel krijgen dat hij er een goed beeld van weet te geven. De levendige wirwarsfeer is uiterst herkenbaar. Qua verhoudingen, qua perspectief en qua vlakverdeling klopt er echter niets van. De auto’s rijden als het ware op hun zij door de straat, de huizen staan in onmogelijke posities tegen elkaar geplakt, wat moet liggen lijkt te staan en omgekeerd, met de horizon en de luchten wordt de hand gelicht etc.
Impliceert dit, dat de collages het werk zijn van een kunstenaar die de technische kanten van zijn vak niet beheerst? Zijn het voorbeelden van zogenoemde Outsiderkunst? Ik waag het te betwijfelen. Fally heeft op de middelbare school en direct daarna het schildersvak geleerd van een docent/kunstenaar. Hij is geen amateur. Hij heeft op een gegeven moment echter bewust gekozen voor de collage, omdat hij zich daarin beter kan uiten. Daarmee kan hij uitdagender op zoek naar het grensvlak tussen werkelijkheid en onwerkelijkheid. Hij speelt een ingenieus spel met detailbeelden uit verschillende realiteiten en uit verschillende tijden. Hij wil uiteindelijk uitkomen bij de ultieme geloofwaardigheid. Hij opereert als een literaire schrijver die een verhaal wil schrijven dat overkomt bij de lezer, dat de lezer raakt. Een representatie van de realiteit is daarvoor niet, of zeker niet altijd het beste middel.
In zijn werkwijze is datzelfde uitgangspunt terug te vinden. Zijn basismateriaal mogen dan foto’s uit tijdschriften zijn, hij voegt er quasi realistische elementen aan toe: stukjes stof, zand, dunne staaldraadjes, verpulverde bladeren etc. Soms gebruikt hij verf als een verbindingsmiddel. Opnieuw die dunne lijn tussen echt en niet echt.   Veel Afrikaanse kunstenaars hergebruiken materialen. Deels zijn daar ongetwijfeld de omstandigheden waaronder ze moeten werken debet aan. Anderzijds lijkt die manier van werken zich steeds meer tot een karakteristiek en onderscheidend stijlmiddel te ontwikkelen. Ook Sene Sow doet het bewust. Hij maakt er een soort persoonlijk onderzoek van. Hoe ver kan ik gaan met welke materialen?
Fally Sene Sow is geen kunstenaar die, zoals zijn Dadaïstische voorgangers, de wereld om zich heen probeert te veranderen. Hij wil dat de kijker gefascineerd raakt door de wereld waarin hij leeft. Daarvoor zet hij de werkelijkheid op een speelse en ontroerende manier naar zijn hand.   
-Uit: ' DE WERKELIJKHEID GELOOFWAARDIG GEMAAKT' , door Rob Perrée

test
test
test
test
test
test
test

Misheck Masamvu (1980, Zimbabwe) tekent en schildert. Zijn schilderijen zijn vaak groot. Ze zijn emotioneel, expressionistisch geschilderd. Ze interpreteren de werkelijkheid meer dan dat ze de werkelijkheid weergeven. Vooral in zijn opvallende kleurgebruik zit veel emotie verborgen. Ontroering, verdriet, afschuw en boosheid, al deze emoties lijken hun eigen kleur te hebben. Zijn stijl van schilderen is duidelijk westers van toon en doet me denken aan Goya, maar ook aan een kunstenaar als Daniel Richter en, in Nederland, aan het (inhoudelijk overigens heel verschillende) werk van  Micha Patiniott. In de loop der jaren heeft die stijl zich ontwikkeld. Waren aanvankelijk de achtergronden relatief rustig, in zijn recente werk zijn ze gefragmenteerd, in stukken uit elkaar gevallen, waarbij ieder stuk zichzelf definieert met een eigen kleurtaal. De heftigheid van de inhoud wordt er onmiskenbaar door versterkt...


Omdat Misheck Masamvu van groot tot heel groot werkt, worden zowel vorm als inhoud uitvergroot. De gruwelijkheid, de absurditeit, de heftigheid worden zo onontkoombaar. Ik kan me zelfs voorstellen dat zijn werk daardoor overdondert en intimideert. De kijker wordt er enerzijds naartoe getrokken, anderzijds heeft hij ook de neiging ervan weg te lopen. De kunstenaar heeft een boodschap en de kijker moet en zal dat weten. Die confrontatiestrategie laat zich wel verklaren. Hij mag dan fulmineren tegen veel misstanden in zijn land, hij vindt niet dat hij, en met hem de kijker, er als een toeschouwer naar mag kijken. Op afstand, alsof het over iemand of iets anders gaat. Het is in zijn ogen terecht om je te schamen voor de toestand in je land, maar je moet je evenzeer schamen voor jezelf. Iedereen is verantwoordelijk voor het ontstaan ervan. Iedereen heeft het zien en laten gebeuren. Iedereen zou zijn mond open moeten doen, maar zoals één van zijn schilderijen al suggereert – ‘See nothing, saying nothing, do nothing?’- , dat is lang niet altijd gebeurd. 
Misheck is een jonge, betrokken, gedreven kunstenaar die, vanuit een westerse én Afrikaanse traditie, geweldige maar ook ongemakkelijke werken maakt.
Uit: ' GEDREVEN, BETROKKEN EN (ZELF)KRITISCH', door Rob Perrée


Papa Adama (1980, Burkina Faso) (Werken uit de SBK collectie*)
…Als hij aan een schilderij begint, heeft hij in grote lijnen in zijn hoofd wat hij wil vertellen, maar gaandeweg kan dat plan veranderen of uit de hand lopen. Vaak is een contrast het uitgangspunt. Tussen arm en rijk, tussen goed en kwaad of tussen hypocriet en eerlijk. Menselijke of dierlijke figuren staan centraal. Stevig, expressief geschilderd. In de manier waarop ze zijn uitgebeeld vinden traditie en heden elkaar. Overal op het doek staan beeldelementen die verwijzen naar de Afrikaanse cultuur, symbolen die een geschiedenis van eeuwen verbeelden, maar de boodschap die Adama wil overbrengen heeft een universeel en tijdloos karakter. "Ik zie heel veel. Ik wil heel veel vertellen. Over allerlei onderwerpen." Dagelijkse bezigheden of gebeurtenissen zijn veelal de aanleiding. In vrijwel ieder werk voegt hij woorden of teksten toe. Dat ze als beeld werken is mooi meegenomen, maar hij gebruikt ze in de eerste plaats om zijn verhaal over te laten komen. Ze kunnen in het Frans, Engels of Nederlands zijn. Dat ze soms verkeerd zijn gespeld, interesseert hem niet. "Ik schrijf ze op zoals ik ze hoor." Esthetische principes, compositorische ‘wetten' of gangbare kleurafspraken zijn aan hem niet besteed. Hij geeft uiting aan zijn gedrevenheid en of dat mooi of verantwoord gebeurt, daar moeten anderen zich maar over opwinden. Zijn energie vraagt om een uitweg en die uitweg moet op haar beurt weer energie uitstralen. Dat gebeurt. En hoe. In de smalle gang waar hij voor de gelegenheid een twintigtal werken heeft opgehangen, vechten ze om de ruimte en de aandacht. Ze tonen zich weinig verdraagzaam voor elkaar. Zijn sculpturen zijn eveneens elementaire vertalingen van mensen en dieren. Het benodigde materiaal vindt hij over het algemeen op straat. Een gevaarlijk uitziende krokodil is bijvoorbeeld opgebouwd uit fietskettingen. De vergelijking met Jean-Michel Basquiat (1960-1988) ligt voor de hand. Niet eens zozeer door zijn manier van werken. Basquiat was van oorsprong een graffiti kunstenaar. Zijn beeldtaal is veel meer symbooltaal, signlanguage dan die van Adama. De laatste is meer schilder dan de eerste. Als persoon en als karakter lijken ze meer op elkaar. Hun uiterlijk komt verrassend overeen. Beiden zijn wars van regels en wetten. Ze doen wat ze moeten doen. Gedreven, enthousiast, onbevangen, ongecensureerd. Beiden hebben een ontroerend soort schaamteloosheid. Ze portretteren zichzelf. Trots. Omdat ze weten waar ze voor staan.
-Uit: ' DE KRACHT VAN DE ONGEREMDHEID' , door Rob Perrée
*De werken van Papa Adama, uit de SBK collectie, zijn te koop én te leen!

 

Open: woe - vrij 12.00 - 18.00 uur
zat 12.00 -17.00 uur
Schrijf je hier in
voor onze digitale nieuwsbrief.
@deelnemer: is jouw e-mailadres al bekend bij ons?
CONTACT
Tel: +31 (0)20 632 54 92
Copyright © 2018 SBK design by manoverboord