HOMEKUNST LENENEXPOSITIESVIRTUELE KUNSTUITLEENBEDRIJVENVESTIGINGENNIEUWS/INFOVRAGEN

De kunstenaar als voorbeeld.
De kunstenaar die voor de troepen uit loopt.
De kunstenaar die zich druk maakt over de wereld om hem heen.
De kunstenaar die niet vies is van een stevig statement.
Hij lijkt uitgestorven.
Zeker in Nederland.
Dacht ik.
Tot ik tegen het werk van Pascal Bastiaenen aan liep. Hij blijkt een kunstenaar die zich opwindt over de gebeurtenissen in het Midden-Oosten, met name in Irak. Het Westen heeft zich vanuit de verkeerde motieven bemoeid met de politiek van een ander land en daardoor met het dagelijks leven en het dagelijks geluk van zijn bewoners. Verder maakt hij zich druk over de wijze waarop politici als Geert Wilders tekeer gaan tegen de Islam en tegen bewoners uit overwegend Islamitische landen.

Bastiaenen probeert dat engagement in zijn schilderijen weer te geven. Hij kiest voor een narratieve vorm uitgevoerd in een figuratieve stijl. Dat wil zeggen dat hij taferelen schildert die doen denken aan bevroren momenten uit het journaal of uit documentaires. Dat is de reden waarom sommige schilderijen vaag bekend voorkomen. De belangrijkste bron van Bastiaenen is het internet. Daar plukt hij de meeste scènes vandaan. Vervolgens manipuleert hij ze elektronisch tot een soort digitale collages (overigens een gekend politiek genre). Op die manier kan hij de tegenstellingen in een werk meer aanzetten of de emoties van een bepaalde gebeurtenis een extra lading geven. Hoe paradoxaal het ook klinkt, hij vertekent de werkelijkheid om ervoor te zorgen dat de werkelijkheid beter doordringt tot de kijker. Hij laat, om een voorbeeld te noemen, de geblondeerde Geert Wilders een sabelgevecht leveren met een goudkleurige Nederlandse leeuw. De gemanipuleerde realiteit als symbool van de realiteit.
Het is te zien dat Pascal Bastiaenen bewondering heeft voor de eigentijdse Duitse schilderkunst. In het bijzonder het werk van Daniël Richter laat zijn sporen na. De wat slordige, expressieve, haast boze manier van schilderen die lak heeft aan het detail, maar die in de houding van de afgebeelde personen en door de manier waarop de omgeving wordt verbeeld toch een krachtig verhaal weet neer te zetten. Bovendien maakt de kunstenaar daarbij kwistig gebruik van kleuren. Esthetische wetten worden ondergeschikt gemaakt aan het effect van de in beeld gebrachte scène.

Of het zin heeft om dergelijke schilderijen te maken weet Pascal Bastiaenen niet. Zijn confronterende doeken lokken tot nog toe weinig tot geen opgewonden reacties uit. Voor hem is dat geen reden om van stijl of inhoud te veranderen. Hij vindt dat hij het moet doen omdat anderen het nalaten. Hij vindt dat hij moet zeggen waar anderen over zwijgen.
Bastiaenen is sinds dit jaar student op de Academie voor Bouwkunst. Niet omdat die opleiding zo mooi aansluit op zijn kunstenaarsschap, maar omdat zijn werk de eerste jaren na zijn academietijd nauwelijks aandacht kreeg en hij vreesde voor een tweede beroep te moeten kiezen.
Hopelijk draagt deze presentatie ertoe bij dat hij zijn kunstenaarsschap ten volle kan voortzetten.
We moeten zuinig zijn op geëngageerde kunstenaars, zeker als ze getalenteerd zijn.

SBK Amsterdam KNSM